บัณฑิต ไกรวิจิตร
คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
บทคัดย่อ
บทความนี้ต้องการวิเคราะห์ภาพยนตร์ของผู้กำกับและผู้เขียนเรื่องชื่อดังของสหรัฐอเมริกาซึ่งสะท้อนปัญหาสังคมอเมริกา เรื่อง Natural Born Killers หรือ เกิดมาเป็นนักฆ่า ด้วยมุมมองทางวิชาการด้านสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ ภาพยนตร์มีวิธีการเล่าเรื่องที่มีความแปลกใหม่ และเป็นตัวแทนของกระแสการสร้างภาพยนตร์ในแนว “ภาพยนตร์หลังสมัยใหม่” (postmodern film) ผู้สร้างภาพยนตร์วิพากษ์สื่อในยุคสมัยบริโภคนิยม(consumerism) ว่าสื่อได้สร้างผู้ชมมีคุณลักษณะใหม่ จากการเป็นผู้ซึมซับเอาความรุนแรงทางเพศและความรุนแรงทางกายภาพจากการเป็นผู้ชม ซึ่งเกิดขึ้นเป็นประจำในชีวิตประจำวัน และต่อเนื่องมาอย่างยาวนาน จนกระทั่งสื่อได้สร้างความผิดปกติให้แก่ประชาชนในสังคมของอเมริกัน สื่อชอบอธิบายว่าผู้ชมคล้ายกับกล่องรับข้อมูล ผู้ชมสังเคราะห์ข้อมูลอย่างซื่อๆ และมีความสามารถในการถ่ายทอด “สาร” ที่มาจาก “สื่อ” สู่คนรอบข้างได้ การพัฒนาความคิดของประชาชนในสิ่งแวดล้อมที่เต็มไปด้วยสื่อเช่นนี้ มาถึงขั้นทำให้สังคมอเมริกันเพี้ยนมีอาการคลุ้มคลั่ง และเกิดการระเบิดอารมณ์ขึ้นมา จากภาพยนตร์เรื่อง “เกิดมาเป็นนักฆ่า” ได้กล่าวโทษว่าตัวละครเอกของเรื่อง คือ “ผู้ชม” พัฒนาตนเองไปเป็นนักฆ่า เพราะเรียนรู้ความรุนแรงผ่านทางสื่อสารมวลชน ผู้เขียนต้องการถกเถียงกับภาพตัวแทน (representation) ที่ผู้กำกับภาพยนตร์สร้างขึ้นในปัญหาหลายประการ คือ ผู้ชมไม่ใช่วัสดุรองรับข้อมูล แต่เป็นผู้ที่มีอำนาจในตัวเองเชิงสัมพัทธ์ (relatively autonomous) ซึ่งปฏิเสธคาอธิบายของผู้กากับภาพยนตร์เกิดมาเป็นนักฆ่า และต้องการถกเถียงในปัญหาเชิงซ้อนอันเกิดขึ้นมาจากภาพยนตร์เองว่า ภาพยนตร์วิจารณ์ความรุนแรงของสื่อสารมวลชน แต่สร้างความรุนแรงในสื่อที่วิจารณ์ความรุนแรง ในผลงานของตนเองจนล้นเกินความพอดี จึงเป็นปัญหาของความแย้งย้อน (irony) ของภาพตัวแทนที่ไม่สามารถหลุดพ้นจากสิ่งที่ตนเองปฏิเสธได้
